مناطق ویژه اقتصادی خوزستان فرصتی مناسب برای اشتغال و رفع بیکاری

اهواز - ایرنا - مناطق ویژه اقتصادی کشور و از جمله استان خوزستان دارای ظرفیت های تجاری و اقتصادی مهم هستند که می توانند به عنوان یک فرصت اقتصادی و سرمایه گذاری زمینه اشتغال بسیاری از جوانان را فراهم و بتاعث رونق و شکوفائی منطقه شوند.

به گزارش ایرنا در کشور ما و از جمله در خوزستان این مناطق به تدریج با هدف توسعه هرچه بیشتر اقتصادی راه اندازی شدند تا بتوانند به توسعه اقتصاد ملی کمک کنند.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی خوزستان در این خصوص به خبرنگار ایرنا گفت: در مجموع 64 منطقه ویژه اقتصادی مصوب در کشور وجود دارد که از این تعداد 16 مورد مربوط به دهه 70 و مابقی از سال 1389 راه اندازی شدند.
جعفر آهنگران افزود: هر منطقه ویژه باید یک سازمان مسئول در راس داشته باشد که این سازمان می تواند دولتی و غیردولتی باشد و محدوده، گرایش کاری و مسئولیت آنها مشخص است.
وی با اشاره به اینکه از سال 1389 تعداد 11 منطقه ویژه، عملیاتی شدند افزود: فعال شدن این مناطق به استقرار گمرک بستگی دارد.
آهنگران تصریح کرد: 16 منطقه ویژه در استان خوزستان در حال آماده شدن برای استقرار گمرک هستند که 6 منطقه سازمان مسئول دارند ولی هیچ اقدامی برای ایجاد گمرک در آنها انجام نشده است و 15 منطقه ویژه بدون سازمان مسئول هستند.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی خوزستان ادامه داد: از 64 منطقه ویژه اقتصادی، سه منطقه از جمله ماهشهر، بندر امام و شوش در خوزستان وجود دارد که البته شوش فقط مجوز گرفته است و گمرک در دو منطقه فعال ماهشهر و بندر امام وجود دارد.
وی گفت: 28 هزار و 766 نفر در پتروشیمی ماهشهر در 91 واحد فعال مشغول به فعالیت هستند و در سال گذشته، 423 میلیون دلار ترانزیت و دو میلیارد و 800 میلیون دلار صادرات در این واحدها انجام شده است.
آهنگران اظهار کرد: همچنین در این مدت، 247 میلیون دلار واردات در این واحدها انجام شده است و 70 میلیون دلار سرمایه گذاری داخلی ارزی و 18 هزار و 410 میلیارد ریال، سرمایه گذاری ریالی در آن صورت گرفته است که عملکرد قابل قبولی است.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی اضافه کرد: در منطقه ویژه بندر امام چهار هزار و 267 نفر در 62 واحد فعال هستند که چهار واحد تولیدی و 35 واحد خدماتی هستند.
وی ادامه داد: سرمایه گذاری محقق شده در بندر امام در سال 1394، سه میلیارد و 470 میلیارد ریال بوده است و پیش بینی می شود در سال 1395، به 16 هزار و 370 میلیارد ریال برسد و همچنین در این بندر، حدود 17 میلیون تن صادرات و 16.5 میلیون تن واردات نیز انجام شده است.
آهنگران با اشاره به اینکه برای توسعه مناطق ویژه اقتصادی در کشور و خوزستان باید چهار شرط ویژه وجود داشته باشد گفت: یکی از مهمترین شرط ها این است که مناطق ویژه باید سازمان مسئول قوی داشته باشند به گونه ای که در خوزستان، شرکت ملی صنایع پتروشیمی و سازمان بنادر سازمان های مسئول هستند.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی تصریح کرد: همچنین این مناطق حتما باید از زیرساخت آب برخوردار باشند و محیط زیست با ایجاد منطقه ویژه موافقت داشته و خطرات زیست محیطی نداشته باشد.
وی اظهار کرد: از دیگر شرط ها این است که زمین به اندازه کافی و بدون معارض وجود داشته باشند و در صورت داشتن این شرایط ، مناطق ویژه می توانند همسو با اقتصاد ملی حرکت کنند.
آهنگران در خصوص فعالیت ها و تغییر و تحولات در این مناطق ویژه گفت: وضعیت اشتغال زایی در پتروشیمی ماهشهر و بندر امام (ره) روند خوبی را در پیش گرفته است که به عنوان نمونه می توان از تولید آزمایشی کارخانه یک هزار نفری روغن کشی در هفته گذشته یاد کرد و در هفته دولت به بهره برداری می رسد.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی به مزیت های این مناطق ویژه اقتصادی اشاره کرد و ادامه داد: امکان قاچاق در مناطق ویژه وجود ندارد و گمرک در مبدا حضور و خروج وجود دارد، زمین به طرح و پروژه داده می شود و رانتی برای زمین وجود ندارد.
وی افزود: با توجه به اینکه ماهشهر از مناطق ویژه صادراتی است به ایجاد ارزش افزوده بالاتر در این منطقه ویژه کمک کرده و از صادرات مواد خام جلوگیری کرده است.
آهنگران اظهار کرد: هرچه صنایع پایین دست پتروشیمی را رونق بدهیم زنجیره ارزش و فرصت های شغلی در کشور ما بیشتر می شود.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی گفت: صادرات کالا و خدمات در مناطق ویژه غیربندری در سال 1394 حدود 17 میلیارد و 200 میلیون دلار یعنی سهم این مناطق از کل صادرات کالا در کشور 52 درصد بوده و این نشان می دهد اگر به مناطق ویژه اقتصادی توجه بیشتری شود می تواند نقش مهمی در تولید ملی داخلی کشور داشته باشد.
وی تصریح کرد: مناطق ویژه اقتصادی باید در موقعیت جغرافیایی و با مزیت اقتصادی مناسب راه اندازی شوند و ماهشهر و بندر امام (ره) در یک بندر بزرگ قرار گرفته اند و تاکنون عملکرد مثبتی داشته اند.
آهنگران در خصوص چالش های این مناطق اظهار کرد: به صورت کلی در کشور و استان خوزستان باید دستگاههای ملی مانند گمرک و بانک ها، توجه خود را به مناطق ویژه به عنوان پروژه هایی که کارکرد مثبت در اقتصاد ملی دارند معطوف کنند.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی اضافه کرد: بانک ها باید تسهیلات بیشتری به تولید کنندگان بدهند و تولیدکنندگان از صندوق توسعه ملی نیز استفاده کنند.
وی گفت: گمرک نیز باید با هموارسازی مسیر در راستای تسهیل در صادرات و واردات تلاش کند و در نتیجه با کم شدن این مشکلات، نقش مناطق ویژه در اقتصاد پررنگ تر می شود.
آهنگران ادامه داد: البته در دوسه سال اخیر، گمرک مساعدت بیشتری به مناطق ویژه اقتصادی داشته و بانک ها و صندوق توسعه ملی دست خود را بازتر کرده اند.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی در خصوص تاثیر برجام بر توسعه فعالیت های این مناطق اظهار کرد: در مناطق آزاد و ویژه اقتصادی که پیوند دهنده اقتصاد ملی با جهانی هستند توجه کامل دولت به سیاست های اقتصاد مقاومتی و توجه همه جانبه برای به نتیجه رسیدن برجام اهمیت زیادی دارد.
وی تصریح کرد: اگر برجام به سرانجام نزدیک تر و تنش های بین المللی کمتر شود اولین جایی که رونق خود را در اقتصاد بیشتر نشان می دهد مناطق ویژه اقتصادی و آزاد است.
آهنگران گفت: در مدت یک سال اخیر که از گفتمان برجام می گذرد خارجی ها توجه بیشتری به مناطق ویژه اقتصادی داشته اند و مذاکرات خوبی انجام شده است.
مشاور هماهنگی امور مناطق دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ادامه داد: از آنجایی که عملکرد بندر امام و ماهشهر نشان می دهد توجه خارجی ها به مناطق ویژه اقتصادی بیشتر شده و ادامه این روند نیازمند برداشته شدن هرچه بیشتر موانع برجام است.

**آسیب های حوادث طبیعی به پتروشیمی های ماهشهر و بندرامام (ره)
طی دو ماه گذشته سه حادثه در واحدهای پتروشیمی ماهشهر رخ داده که اولین حادثه مربوط به واحد پتروشیمی بوعلی سینای ماهشهر در 16 تیرماه بود که با امداد رسانی گسترده مهار شد.
نماینده مردم علی آباد کتول در مجلس شورای اسلامی در خصوص علل آتش سوزی پتروشیمی بوعلی گفت: نشت گاز در یکی از حوض ها سبب شعله ور شدن مواد چاه شد که تیم اطفای حریق با کار بی وقفه ابتدای صبح آتش سوزی را مهار کرد اما متاسفانه به دلیل وزش باد حدود ساعت 11 صبح بار دیگر در یک حوض جدید آتش سوزی جدیدی رخ داد.
مدیر بیمه های آتش سوزی بیمه ایران گفت:کارشناسان این مجموعه خسارت وارده به پتروشیمی بوعلی سینا ماهشهر را حدود 60 میلیون یورو تخمین زده اند که این خسارت در سریع ترین زمان و پس از تکمیل بررسی ها پرداخت می شود.
استاندار خوزستان همچنین درنشست بررسی حادثه این آتش سوزی بیان داشته: اگر برخی از واحدهای پتروشیمی در منطقه اقتصادی ماهشهر به صورت جزیره ای عمل نمی کردند در حادثه اخیر آتش سوزی در پتروشیمی بوعلی سینای این شهر مدیران این پتروشیمی خود را ملزم به اجرای دستورهای صرفا سازمانی خود نمی کردند.
وی افزود: در زمان بروز چنین حوادثی باید از جزیره ای عمل کردن پرهیز شود تا از خسارات کلان جلوگیری شود
معصومه ابتکار معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشورنیز در این خصوص اظهار کرده است: حادثه اخیر پتروشیمی بوعلی سینا اهمیت ایمنی و مسائل زیست محیطی را به ما گوشزد کرد.
شرکت پتروشیمی بوعلی سینا در زمینی به مساحت 36 هکتار در شمال غربی خلیج فارس در استان خوزستان، در منطقه ویژه اقتصادی بندر امام خمینی(ره) واقع می باشد.
این شرکت وابسته به شرکت ملی صنایع پتروشیمی می باشد که در سال 1377 تاسیس گردید.
خوراک مجتمع پتروشیمی بوعلی سینا، نفتای سبک و سنگین و بنزین پیرولیز می باشد که از کارخانجات NGL (1000/900 پازنان) و پتروشیمی امیرکبیر تامین می گردد و طی فرآیندهای موجود در واحدهای عملیاتی مختلف به محصولات با ارزش و سود آور آروماتیکی نظیر پارازایلین و ارتوزایلین و بنزن تبدیل می گردد.
دومین حادثه نیز در یکی دیگر از واحدهای پتروشیمی ماهشهر رخ داد که طی آن انبار لاستیک مصنوعی در این واحد به طور کامل در آتش سوخت و 170 میلیارد ریال خسارت بر جای گذاشت.
مجتمع پتروشیمی بندر امام در زمینی به مساحت حدود 270 هکتار، در ضلع شمال غربی خلیج فارس در استان خوزستان به فاصله 160 کیلومتری جنوب شرقی اهواز و 84 کیلومتری شرق آبادان در منطقه بندر امام خمینی(ره) قرار دارد.
آتش سوزی سوم در واحد دی سی پتروشیمی کیمیا بندرامام رخ داد که بعد از مدت زمان کوتاهی خاموش شد که آسیب جانی نداشته و خسارت مالی آن محدود است.
فرماندار بندر ماهشهر نیز اظهار کرده است: گردش مالی سالانه مجتمع های پتروشیمی شهرستان ماهشهر هفت میلیارد دلار است و لازم است بخشی از این سپرده ها در بانک های استان خوزستان به گردش در بیاید.
منصور قمر افزود: 75 درصد صادرات غیرنفتی استان خوزستان متعلق به بندر ماهشهر و صنایع پتروشیمی است و این شهرستان نقش مهمی در چرخه اقتصاد استان و کشور دارد.

**مکان یابی و تجمیع پتروشیمی های ماهشهر بر خلاف اصول پدافند غیر عامل است
مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری خوزستان نیز گفت: در زمان حاضر 22 واحد پتروشیمی در ماهشهر فعالیت می کنند که مکان یابی و تجمیع این پتروشیمی ها برخلاف اصول پدافند غیرعامل است.
محمد حری افزود: برای جلوگیری از بروز این حوادث در این مجتمع ها باید برای اصلاح ساختار مطالعات مجدد بر اساس اصول استاندارد انجام شود.
وی ادامه داد: محیط های پیرامون مجتمع های پتروشیمی باید به گونه ای باشد که امکان سرایت آتش به نقاط دیگر نباشد و موانعی برای جلوگیری از سرایت آتش ایجاد شود.

**استاد یار دانشگاه شهید چمران اهواز: مناطق ویژه اقتصادی شرط کافی برای رونق اقتصادی جامعه نیست
استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز نیز در این خصوص می گوید:یکی از مشکلات سیاستگذاری ها این است که تصمیم گیران یا سیاستگذاران، الگوهای موفق در جوامع دیگر را بدون بررسی زمینه های لازم در کشور کپی می کنند و این موارد الزاما به نتیجه مورد نظر نمی رسد.
سید مرتضی افقه تصریح کرد: یکی از این موارد که در دوره سازندگی ایجاد شده استفاده از مناطق ویژه اقتصادی و آزاد است که در مجموع می تواند شرط لازم برای رونق اقتصادی جامعه باشد اما کافی نیست.
وی افزود: شرط کافی وجود یکسری بسترهای سیاسی، اقتصادی و حتی اجتماعی و فرهنگی است بنابراین جذب سرمایه گذاری خارجی با فراهم شدن بسترهای سیاسی و روابط تجاری و بدون تنش های بین المللی با کشورهای دیگر و همچنین داشتن ساختاراداری، اجرایی پویا و دولتی توسعه خواه امکان پذیر است.
افقه ادامه داد: بنابراین اگر این شرایط فراهم باشد محرک هایی مانند مناطق ویژه می تواند کمک کننده باشد در غیر این صورت سرمایه گذاری در مکان هایی مانند مناطق ویژه یا آزاد به هیچ نتیجه ای نمی رسد.
استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز اظهار کرد: قشم، کیش و احتمالا منطقه ویژه پتروشیمی چندان نتوانسته از ظرفیت های ایجاد شده برای رونق اقتصادی استفاده کند و خیلی موفق نبوده و تداوم آن کمک چندانی به توسعه کشور نکرده است.
وی تصریح کرد: منتقدان دلواپس برجام که مسبب اغلب مشکلات اقتصادی هستند به خوبی می دانند اگر آن فضایی که در روابط بین الملل در دوره هشت ساله ایجاد کردند تداوم پیدا می کرد اقتصاد کشور به سمت سقوط پیش می رفت.
افقه ادامه داد: برجام در وهله اول مانع سقوط اقتصادی کشور شد که یک موفقیت برای مردم است بنابراین باعث رفع تهدید سقوط اقتصادی و شرایط سخت اقتصادی معیشتی مردم شد.
استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز گفت: علاوه بر تشریفات اداری که شرایط اجرایی برجام را تکمیل می کند بسیاری از سیاه نمایی های این دلواپسان و یا پیامهایی که غیرمستقیم از طریق اقدامات و صحبت هایشان به سرمایه گذاران داخلی و خارجی می دهند استقبال اولیه کشورهای خارجی پیشرفته بعد از برجام را با تردید مواجه کرده است.
وی اظهار کرد: کشورهای پیشرفته اروپایی قبل ازنهایی شدن برجام برای ورود به بازار ایران مسابقه گذاشته بودند و تقریبا اغلب کشورهای پیشرفته اروپایی با هیات های وسیع به ایران سفر کردند و بعد از یکسری اقدامات داخلی و البته مزاحمت های آمریکا تمایل آن ها فروکش کرد و همین بهانه ای برای منتقدان دلواپس است که به عنوان موفق نبودن برجام ذکر کنند.
افقه تصریح کرد: در شرایط فعلی با وجود تهدیدهای نامزد ریاست جمهوری آمریکا برای برجام و ابهام در خصوص ریاست جمهوری بعدی ایران و احتمال روی کارآمدن گروه تندرو، بعید می دانم سرمایه گذاری برجسته ای از طرف خارجی ها تا آن موقع در مناطق ویژه اقتصادی انجام شود.
استادیار دانشکده اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهوازافزود: چون سرمایه گذاران تا به آینده خوشبین نباشد سرمایه های خود را وارد فضای پرریسک نمی کنند و در نتیجه تا زمان انتخابات ریاست جمهوری ایران و آمریکا ملاحظه کارانه پیش می روند.

**عضو هیات علمی دانشگاه: مدیران مناسب برای مناطق ویژه اقتصادی پرورش داده شوند
یک عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور آبادان نیز در این خصوص اظهار کرد: مناطق ویژه اقتصادی در کشور و استان به دلیل شرایط خاص از جمله تحریم ها، نداشتن تجربه کافی و پرورش ندادن مدیران مناسب برای این مناطق چندان موفق نبوده است.
علیرضا اقبالی افزود: در دنیا مدیران خوب را برای این مناطق پرورش می دهند اما در کل کشور معضل نبود مدیران مناسب این مناطق وجود دارد.
وی ادامه داد: شاید فعالیت این مناطق به رونق اقتصادی کمک کرده اما اهداف اصلی کاملا محقق نشده و در جذب سرمایه گذاری خارجی موفقیت چندانی نداشته است.
اقبالی گفت: این مناطق به دلیل اینکه از قدرت پول آفرینی برخوردار هستند بیشتر مورد نظر مقامات محلی در کشور بوده اند و افراد مختلف و سازمان ها به این مناطق ویژه لینک شده و از منابع آنها استفاده می کنند.
این عضوهیات علمی دانشگاه پیام نور آبادان اضافه کرد: بعد از موفقیت برجام، هنوز اتفاق خاصی در مناطق ویژه اقتصادی رخ نداده است.
3004/6065/6064

جدیدترین اخبار اقتصادی